Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi ve Sultanahmet Camii'ndeki restorasyon sürecinin bilim kurulları denetiminde, şeffaf ve bilimsel yöntemlerle yürütüldüğünü açıkladı. Sultanahmet'te çalışmalar tamamlanırken, Ayasofya'daki çok katmanlı restorasyon planlanan takvim doğrultusunda sürüyor. Açıklamaya İstanbul Valisi Davut Gül ve Ayasofya Bilim Kurulu üyeleri eşlik etti.
Bakan Ersoy, Ayasofya'nın kuzey, doğu ve güney cepheleri ile minaresinde yaklaşık 11 bin metrekare iskele kurulumu yapıldığını belirtti. Yapılan analizler sonucunda, kuzey ve doğu cephelerde tespit edilen çimento esaslı sıvalar titizlikle temizlendi. Merkez laboratuvar analizleriyle tespit edilen Erken Bizans, Geç-Orta Bizans ve Osmanlı dönemlerine uygun el yapımı tuğlalar üretilerek onarım çalışmalarında kullanılmaya başlandı.
Minareler ve kubbe üzerindeki çalışmaların devam ettiğini ifade eden Bakan Ersoy, statik analizler doğrultusunda kuzeydoğu minaresinde kontrollü söküm gerçekleştirildiğini, sökülen taşların belgelendiğini ve onarılarak özgün yerlerinde kullanıldığını aktardı. Kubbe çalışmaları için iç mekana kurulan 43,5 metre yüksekliğindeki sistemin kurulumu öncesinde zemin testleri, yükleme analizleri ve titreşim testleri yapıldı.
Restorasyon esnasında Ayasofya Camii'nin altında 7 adet tünel ortaya çıkarıldı. Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, bu tünellerin 1600 yıllık tarihe sahip olduğunu belirtti. Batı bahçe ve vezir bahçe bölgelerinde sürdürülen temizlik çalışmalarında, üç farklı mekandan ve bağlı tünellerden toplam 1.068 ton dolgu toprak tahliye edildi. Vezir bahçedeki yer altı mezar yapısından da 102 ton dolgu toprak çıkarıldı.
Bakan Ersoy, Sultanahmet Camisi'nde 400 yılı aşan tarihindeki en kapsamlı restorasyon çalışmalarının gerçekleştirildiğini ve bu çalışmaların tamamlandığını duyurdu. Caminin harim kısmında, yaklaşık 1.200 metrekarelik alana 8 metre yüksekliğinde çelik platform ile 35 metre yüksekliğinde iskele kuruldu. 6 minarenin yapısal onarımları tamamlandı, yaklaşık 400 ton kurşun kaplama ile tüm alemlerin altın kaplamaları yenilendi.
Bilim kurulu üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, kubbe çalışmalarında içeriye platform kurulmasının, üst örtünün korunması ve altındaki temizlik ile statik sağlamlaştırmalar sırasında iç mekandaki mozaiklere zarar gelmemesi için elzem olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Hasan Fırat Diker ise ortaya çıkarılan tünellerin son hallerini gösteren görselleri paylaştı.