Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye'nin çevresindeki savaşların yalnızca can kaybıyla sınırlı olmadığını belirterek, çevresel kirlilikten psikososyal hastalıklara kadar uzanan etkilerin "buzdağının görünmeyen yüzü" olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Özkaya, dünyada artan savaşların yalnızca çatışma bölgelerinde yaşayan insanları değil, çevre ülkeleri ve gelecek nesilleri de etkilediğini vurguladı. Birleşmiş Milletler'in de bu konuyu acil olarak gündeme aldığını belirten Özkaya, "Şu anda dünya nüfusunun üçte biri olan 3 milyardan fazla insan savaştan etkilenen bölgelerde yaşıyor" ifadesini kullandı.
Savaşların yalnızca insan kayıplarına yol açmadığını, Gazze, Ukrayna ve İran gibi bölgelerde ciddi çevresel tahribata neden olduğunu belirten Özkaya, bombalamalar sonucu tarım alanlarının yok olduğunu, su kaynaklarının kirlendiğini ve doğal habitatların onlarca yıl boyunca toparlanamadığını aktardı. Bu ekolojik felaketlerin uzun vadede gıda ve sağlık güvenliğini tehdit ettiğini söyledi.
Nükleer silahların insanlık için en yıkıcı tehdit olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, "Büyük bir şehirde patlatılan tek bir nükleer bomba milyonlarca insanı öldürebilir" dedi. Nükleer patlamaların anlık etkilerle sınırlı kalmadığını, şok dalgası, yoğun ısı ve radyasyonun geniş alanlarda ölüm ve ağır yaralanmalara yol açtığını vurguladı.
Özkaya, patlama sonrası ortaya çıkan iyonlaştırıcı radyasyonun çevreyi kirlettiğini ve uzun vadeli sağlık sorunlarına, özellikle kanser ve genetik hasarlara neden olduğunu belirtti. 1945–1980 yılları arasında yapılan atmosferik nükleer testlerin dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kanser ölümüne yol açacağının tahmin edildiğini ifade etti.
Nükleer silahların küçük bir kısmının bile kullanılmasının küresel iklimi bozabileceğini ve büyük bir gıda krizine, uzun vadede yaklaşık 2 milyar insanın açlıkla karşı karşıya kalmasına yol açabileceğini söyleyen Özkaya, binlerce nükleer silahın patlamasının ise nükleer kışa neden olarak kırılgan ekosistemi yok edebileceği uyarısında bulundu. Özkaya, savaşların yalnızca bugünü değil gelecek nesilleri de etkilediğini ve çevresel ve sağlık boyutlarının göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.