16012,85%1,27
44,01% 0,10
51,09% -0,06
7201,95% 0,32
11873,13% 0,00
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı saldırılar ve sonrasında yaşanan savaş ortamı, havacılık sektörünü derinden etkiledi. Birçok ülkeyi kapsayan bu durum, geniş çaplı hava sahası kapanmalarına ve binlerce uçuşun aksamasına yol açtı.
Bahçeşehir Üniversitesi Pilotaj Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Tüzün Tolga İnan, 1-4 Mart tarihleri arasında günlük ortalama 4 binden fazla uçuş iptali ve 19 bin seferde gecikme yaşandığını açıkladı. Sadece 1 Mart'ta 3 bin 400 uçuş iptal edilirken, yaklaşık 20 bin uçuş da gecikti. Bu durum, ciddi yolcu mağduriyetlerine ve bağlantı zincirlerinin kırılmasına neden oldu.
İran, İsrail, Katar ve birkaç Körfez ülkesindeki hava sahası kapanmaları, birçok uzun menzilli rotayı doğrudan geçilmez hale getirdi. Körfez taşıyıcıları ile pek çok Avrupalı ve Asyalı havayolu şirketi, rotalarını askıya almak veya yoğun şekilde yeniden planlamak zorunda kaldı. Doha, Dubai ve Abu Dabi gibi büyük aktarma merkezlerinin geçici kapanması, küresel transit akışını bozdu.
Hava sahası riskinin artması, uçakların daha uzun rotalar kullanmasına neden oldu. Örneğin, Asya-Avrupa seferleri için alternatif Kuzey ve Orta Asya rotalarına sapıldı. Dr. İnan, bu durumun yakıt tüketimini, uçuş süresini ve mürettebat maliyetlerini artıracağını vurguladı. Ayrıca, aktif çatışma bölgelerine yakın uçuşlar, sigorta maliyetlerini de yükseltecek.
Yaşanan aksamalardan hava kargo taşımacılığı da payını aldı. Özellikle Avrupa-Asya ve Kuzey Amerika-Asya hatlarındaki aktarmalar etkilendi. Bu durum, yüksek değerli ve acil sevkiyatlarda gecikmelere yol açarak tedarik zincirlerini olumsuz etkiliyor. Mevcut krizin, 2026 için öngörülen hava kargo talebindeki büyümeyi aksatabileceği belirtiliyor.
Dr. Tüzün Tolga İnan, savaşın orta ve uzun vadeli etkilerine dikkat çekti. Körfez'deki aktarma merkezlerine yönelik güven algısının düşük kalması durumunda, taşıyıcıların alternatif merkezler geliştirerek küresel hub yapısında kalıcı değişikliklere neden olabileceğini ifade etti. Artan maliyetlerin, havayollarını hizmet fiyatlarına zam yapmaya zorlayabileceğini ve bunun kalıcı fiyat artışlarına yol açabileceğini sözlerine ekledi.
