Türkiye-Etiyopya ilişkileri raporu: Tarihsel bağlardan stratejik iş birliğine

Milli İstihbarat Akademisi tarafından hazırlanan ’Türkiye-Etiyopya İlişkileri: Tarihsel Süreklilikten Kapsamlı İş Birliğine’ raporu yayımlandı.

Afrika Boynuzu'nun Jeopolitik Önemi
Milli İstihbarat Akademisi, Türkiye ve Etiyopya ilişkilerini kapsayan ’Tarihsel Süreklilikten Kapsamlı İş Birliğine’ başlıklı bir rapor yayımladı. Raporda, Kızıldeniz’den Hint Okyanusu’na uzanan coğrafyanın enerji arz güvenliği, ticaret hatları ve terörle mücadele gibi küresel meselelerin kesiştiği bir jeopolitik düğüm noktası olduğu vurgulandı. Etiyopya’nın, bölgenin merkezindeki konumu ve sahip olduğu demografik, diplomatik kapasiteyle Türkiye’nin Afrika politikasında öne çıkan ülkelerden biri olduğu belirtildi.

Etiyopya'nın Bölgesel Dinamikleri
Yayımlanan raporda, Etiyopya’nın sahip olduğu demografik ve ekonomik potansiyelin bölgesel dinamikler üzerinde belirleyici rol oynadığı ifade edildi. Tarım, inşaat ve altyapı sektörlerine dayalı büyüme modelinin ülkenin ekonomik yapısında belirleyici olduğu belirtilirken, etnik-federal yapının hem toplumsal zenginlik hem de kırılganlık ürettiği kaydedildi. Ülkenin kronik döviz darboğazı ve yüksek dış borç yükünün ekonomik istikrar üzerinde baskı oluşturduğu da vurgulandı.

Tarihsel Temeller ve Modern İlişkiler
Raporda, Türkiye-Etiyopya ilişkilerinin tarihî temellerinin Osmanlı dönemine kadar uzandığı ifade edildi. 1896 yılında Sultan II. Abdülhamid ile Etiyopya İmparatoru II. Menelik arasında kurulan temasın ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturduğu kaydedildi. Modern dönemde ise 2005 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Etiyopya’ya gerçekleştirdiği ziyaretin ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olduğu belirtildi.

Ekonomik ve Savunma İş Birliğinin Derinleşmesi
Yayımlanan raporda, Türkiye ile Etiyopya arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda önemli ölçüde geliştiği ifade edildi. Türk tekstil sektörü yatırımlarının Addis Ababa’da yoğunlaştığı, Türk müteahhitlerinin kara yolu, demir yolu ve fabrika projelerinde aktif rol üstlendiği açıklandı. 2021 yılında iki ülke genelkurmay heyetlerinin Ankara’da bir araya gelerek ortak tatbikat, subay eğitimi ve sınır güvenliği teknolojileri gibi alanlarda iş birliği kararı alması, ilişkilerin gelişimini gösterdi.

Ankara Bildirisi ve Bölgesel İstikrar
Açıklanan raporda, 11 Aralık 2024 tarihinde imzalanan Ankara Bildirisi’nin bu çabaların somut bir sonucu olduğu vurgulandı. Bu gelişmenin bölgesel istikrar açısından önemli bir başarı olarak değerlendirildiği ifade edilirken, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda güvenilir ve dengeleyici bir aktör olarak konumunu güçlendirdiği kaydedildi. Türkiye’nin Etiyopya-Somali-Cibuti hattında çok taraflı bir mekanizmanın şekillenmesinde kolaylaştırıcı rol üstlendiği de belirtildi.
Raporun tamamı, https://mia.edu.tr/uploads/f/topic_8.pdf adresinde yayımlandı.